فهرست بستن
سمنو گندم محلی ساوا

اندر احوالات سمنو

پیش از آنکه صحبت درباره کیفیت و خواص سمنو و طرز تهیه آن را شروع کنیم، بهتر است ببینیم این امید نوروز یا همان سمنو چیست؟ تا بدانیم کیفیت سمنو چه ارتباطی با کالری سمنو و دیابت دارد.

فهرست آنچه در این مطلب می‌خوانید:

سمنو چیست؟

واقعا چه طور می‌شود به سوال سمنو چیست پاسخ داد جز این‌که بگوییم سمنو مائده‌ی آسمانی است. سمنو، خوردنی‌ای شبیه حلوا است ولی کمی رقیق‌تر اما برخلاف حلوا شیرینی‌اش کاملا طبیعی است. این خوردنی کهن با نوروز و سفره‌ی هفت‌سین پیوند خورده و کارکرد آیینی دارد، با این حال در وقت‌های غیرنوروزی هم خوردنش خیلی می‌چسبد. 

پایه‌ی اصلی و اولیه‌ی این خوردنی، گندم است. برای تهیه‌اش، گندم سالم و تمیز را می‌خیسانند و چند روز مرطوب در جای تاریک و خنک نگه می‌دارند تا گندم نیش بزند. این نیشک و جوانه‌های گندم نباید سبز شوند؛ همان وقتی که نقره‌ای شدند، آنها را می‌کوبند و یا چرخ می‌کنند و بعد از صاف کردن، شیره‌ی آنها را با آرد و آب روی حرارت ملایم می‌گذارند. حالا سمنو وارد مرحله‌ی حساسی شده؛ هم زدن مداوم سمنو باعث غلیظ شدن، کش آمدن و جا افتادنش می‌شود و نباید گذاشت که ته بگیرد چون تلخ می‌شود. این کار مشارکت و تلاش دورهمی اهالی سمنوپز را می‌طلبد که مدت‌ها برایش برنامه‌ریزی‌ کرده‌اند. قبل از دم کردن سمنو، مرسوم است که مغزهایی مثل گردو، بادام، پسته و فندق در آن می‌ریزنند و گاهی مانند سمنوی محلی ساوا مغزهای متفاوتی مانند الوک یا بنه به دل سمنو می‌زنند که این مغزهای خوشمزه برکتش و خاصیتش را بیشتر می‌کنند. 

در متون قدیمی آمده: سمنو «طعامی است که در آن میوه و جوز می‌اندازند و گندم را على‌حده سبز می‌کنند و آن طعام جشن است و به نذر و نیت می‌پزند». منظور از جوز در این متن همان گردو است.

طرز تهیه سمنو

در دیگی مخصوص، این عصاره‌ی سرحال را با آرد تمیز روی شعله ملایم مخلوط می‌کنند. سمنوپز ها، ساعت‌ها کنار هم هستند که از آن مراقبت کنند. آن را با کفگیرهای مخصوص مدام هم می‌زنند تا ته نگیرد و جا بیفتد. ملایمت شعله خیلی مهم است چون خامی طعم را می‌گیرد و شیرین‌اش را لذیذ می‌کند. بعد سر دیگ را محکم و آن را دم می‌کنند. عطر قوی امید از آن بلند می‌شود. باید دقت کرد که طرز تهیه این خوراکی لذیذ تاثیر چشم‌گیری در فواید سمنو خواهد داشت. 

خواص و فواید سمنو

فواید سمنو برای سلامتی بسیار زیاد است. سمنوی سالم و تازه، نیروبخش، خون‌ساز و مغذی است که از بو، طعم و بافتش می‌توانیم به تازگی و سلامتش پی ببریم. سمنویی مانند سمنو محلی ساوا، عطرش تازه، مزه‌اش شیرین و طبیعی، طعمش دلپذیر و بافتش سبک و لطیف است.   

طبع این سین سنتی، گرم و معتدل است. همچنین به خاطر وجود گندمش فیبر و ویتامین‌های مختلفی از جمله خانواده‌ی ویتامین بی، آهن، پتاسیم و غیره را دارد و به عنوان یک منبع انرژی و یکی از پرخاصیت‌ترین مواد غذایی شناخته می‌شود.

باور تهرانی‌های قدیم این بود که سمنو برای کم‌خونی، لاغری، مالیخولیا، سرفه‌ی خشک و درد سینه مفید است. شیرازی‌ها هم باور دارند که این خوردنی انرژی‌زا به‌خاطر شادابی و تازگی مواد اولیه‌اش، مقوی و سالم است.

ارتباط دیابت و سمنو چیست؟

سمنو شیرینی‌اش مدیون جوانه‌های نوپا و نورسته‌ی گندم است. با حرارت دادن شیره‌ی طبیعی جان این جوانه‌ها، مقدار زیادی قند تولید می‌شود و طعم سمنو را شیرین و دلپسند می‌سازند. 

اگر از جوانه‌های نوپای گندم‌ سمنو بچشیم، مزه‌ی شیرینی‌اش را می‌فهمیم چون مواد نشاسته‌ی آن به واحدهای کوچک قند تبدیل می‌شوند و شیرینی سمنو را به نام خود می‌زنند. همین ماده شیرینی نهایی سمنو را باعث می‌شود که کاملا طبیعی و سالم است.

البته شیرینی طبیعی شیره‌ گندم، بستگی به نوع گندمش و حوصله‌ی استاد سمنوپز هم دارد. بعضی انواع گندم‌ها عصاره‌ی قابل توجهی تولید نمی‌کنند. این گندم‌های نه چندان بخشنده، سمنوپزان را وادار به اضافه کردن مقداری شکر به سمنو می‌کنند که طبیعتا در این حالت سمنو از حال و هوای طبیعی و خالصش دور می‌شود.

جدای از بخشندگی گندم، اگر سمنوپزان حوصله‌، وقت و احساس مسئولیت نداشته باشند، شکر را به عنوان کاتالیزوری برای زودتر رسیدن به نتیجه، وارد دیگ سمنو می‌کنند که باید از آن پرهیز کرد چون بر روی فواید سمنو تاثیر منفی خواهد داشت.

سمنو و دیابت؛ سمنو گندم محلی ساوا

با توجه به اینکه در تولید سمنو ساوا از شکر افزوده استفاده نشده است و در صورتی که استفاده از شکر طبیعی برای شما مانعی ندارد می‌توانید از آن استفاده کنید. (برای بررسی رایطه سمنو و دیابت به جدول ارزش‌های غذایی محصول مراجعه کنید و با پزشک خود مشورت کنید)

در سمنوی اصیل و باکیفیت، اثری از افزودنی‌هایی مانند شکر، روغن و مواد نگهدارنده و غیره نیست. بنابراین مصرف کم این میان‌وعده‌ی شیرین برای مبتلایان به دیابت مشکلی پیش نمی‌آورد. با این حال برای اینکه با خیالی راحت آن را میل کنید، از مشورت با پزشک‌تان غافل نشوید.

کالری سمنو چقدر است؟

با خوردن ۱۰۰ گرم سمنو، حدود ۳۰۰ گرم کالری، ۵۲ گرم کربوهیدرات و ۶ گرم پروتئین هم جذب می‌کنیم.

به طور متوسط کالری سمنو گندم محلی ساوا (یک پورشن ۴۰۰ میلی‌لیتری) بین ۱۰۰۰ تا ۱۳۰۰ کالری دارد. از آنجایی که در تولید آن از شکر افزوده استفاده نمی‌شود و شیرینی آن از جوانه‌های گندم گرفته شده است، کالری سمنو ساوا در حد طبیعی قرار دارد.

انتخاب سمنو مناسب

درباره فواید سمنو می‌شود به موارد بیشتری اشاره کرد اما در مصرف کردن خیلی از محصولات غذایی، چون از پشت صحنه اطلاع زیادی نداریم، بهتر است به برندهایی اعتماد کنیم که مصرف‌کننده را عضوی از خود می‌دانند و آگاهی دادن به او را بخشی از مسئولیت اجتماعی خود.  سمنو یکی از آن محصولات است که نمونه‌های نخوردنی آن شاید به دستمان رسیده باشد. پس پیش از فکر کردن به خواص سمنو، این‌طور می‌فهمیم سمنو پختن به گندم سبز کردن و چلاندن و دم‌دادنش نیست، بلکه آداب پنهان پشت‌پرده‌اش آن را پسندیده‌تر می‌کند.

در نهایت می‌توانیم ظرف سمنوی گندم در دستمان بگیریم که با بافت و عطرش اعتمادمان را جلب می‌کند و از میزان کالری سمنو هم مطمئن هستیم.

سمنوی محلی سالم

سمنو مثل هندوانه، سربسته نیست، پس می‌توانیم با استفاده از حواس‌مان و اعتبار تولیدکننده، به کیفیت و سلامت اولیه‌ی سمنو پی ببریم. 

  • خیلی از سمنوهای بازار غیراصولی درست می‌شوند و مقدار زیادی شکر دارند. پس شیرینی‌شان طبیعی نیست. 
  • اگر سمنو در ظرف‌های روباز نگهداری شود احتمالا در معرض انواع آلودگی‌های ریز و درشت قرار می‌گیرند که از سلامت‌شان کم می‌کند. 
  • اگر سمنو در جای گرم باشد، طعمش ترشیده می‌شود که نشان از فساد آن است. 
  • رنگ تیره‌ی سمنو نشان از سوختگی و ته گرفتگی آن است. این سمنوها معمولا تلخ هستند و خوشمزگی سمنو را از بین می‌برند.

فوت‌های کوزه‌گیری تهیه سمنو

آرد اضافی

همراهی شیره‌ گندم و آرد حد و حدود مشخصی دارد.

گاهی برای بیشتر شدن مقدار نهایی سمنو به آن آرد بیشتری می‌زنند که در این شرایط از لطافت و بافت متخلل سمنو خبری نیست و سمنو بافتی سنگین و غلیظ پیدا خواهد کرد.

هچنین آرد اضافی شیرینی طبیعی سمنو را کم می‌کند. 

آب به‌موقع

سمنوپزانِ کاردردست می‌دانند برای به بار نشستن گندم و سمنو، چه مقدار آب در چه مرحله‌ای لازم است. 

در مرحله‌ جوانه زدن، آب دادن زیادی به گندم، باعث ترش شدنش می‌شود و همین طعم ناخوشایند ترشی به سمنوی نهایی منتقل می‌شود.

همچنین ممکن است گندم کپک بزد که این طعم هم از بین نخواهد رفت و خوردنش حال‌مان را می‌گیرد. 

اگر در مرحله‌ی عمل‌آوری در دیگ، به دلایلی مانند غلیظ شدن نامطلوب یا زیاد کردن مقدارش، به آن آب اضافه شود، سمنو ترکیب جفت و جورش را از دست می‌دهد و احتمال ترشیدگی یا کپک زدنش هم بیشتر می‌شود.

تلخی بیش از حد سمنو از چیست؟

ساعت بیولوژیک سمنو خیلی دقیق است. اگر نیشک‌های نقره‌ای گندم، به موقع به سمنوکوبان نرسند و بیش از حد بلند شوند و سبزی گندم بیرون بزند و مزه‌ی سمنو به تلخی نامطبوع می‌رود.

این نیازمند وقت‌شناسی درست سمنوپز است.

خواص سمنو و سلامتی سمنو

پیش از صحبت درباره فواید و خواص سمنو، سلامت و بهداشت سمنو از ییش‌فرض‌های خوردنش است. باز جا دارد بدانیم که سمنوهای فله‌ای به شکل روباز و در ظرف‌های بدون پوشش، مستعد جذب انواع آلودگی‌ها و بیماری‌ها هستند.

همچنین باید به مرغوب بودن سمنوهایی که رنگشان به قهوه‌ای سوخته رفته و یا بوی ناشی از تخمیر و ترش‌شدگی می‌دهند، و یا مواد رنگی و نگهدارنده دارند، شک و از خوردن آنها پرهیز کنیم.



پینوشت:

قیمت سمنو های ساوا را در اینجا ببینید.

درباره سمنو در ویکیپدیا بخوانید.


تجربه‌تان را با ما به اشتراک بگذارید

0
    0
    سبد خرید
    سبد خرید خالی است.بازگشت به فروشگاه